Mucur'da Jeotermal Kaynak Aranacak!

Kırşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Mucur'a bağlı Avcı Köyü'nde jeotermal kaynak araması yapılacağını bildirdi.

Kırşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Mucur'a bağlı Avcı Köyü'nde jeotermal kaynak araması yapılacağını bildirdi. Kırşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, "Kırşehir İli Mucur, ilçesi Avcı Köyü Mevkii mevkiindeki Fırat Uzan tarafından yapılması planlanan jeotermal kaynak arama (R.N:2018/6-ER:3379357) projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza sunulan PTD Dosyası incelenmiş ve değerlendirilmiştir ÇED Yönetmeliği'nin 17. maddesi gereğince jeotermal kaynak arama (R.N:2018/6-ER:3379357) Projesi'ne Valiliğimizce 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir' kararı verilmiştir" şeklinde bilgiler aktarıldı.

Kırşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada projeye ilişkin şu detaylar aktarıldı: "Kırşehir İli, Mucur İlçesi ve Avcı Köyü sınırları içerisinde 2018/6 Ruhsat Numaralı (3379357 Erişim Numaralı) sahada “Jeotermal Kaynak Arama” yapılması planlanmaktadır. Proje kapsamında 4 noktada jeotermal kaynak arama işlemi yapılacaktır.  Dünya genelinde artan enerji talebi, ülkeleri alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlendirmekte ve dolayısıyla bu tür kaynaklardan kapsamlı bir biçimde yararlanma yollarını araştırmaya ve kaynakları verimli kullanmaya zorunlu kılmaktadır. Enerji üretiminin tüketimi karşılamadaki payının sürekli azaldığı ülkemizde de, enerji arzında giderek artan dışa bağımlılık nedeniyle ve yenilenebilir enerji kullanımı bilincinin gelişmesiyle jeotermal enerjiye olan ilgi artmakta ve bu konuda yapılan bilimsel ve teknik araştırmalar ivme kazanmaktadır. Tüm bu değerlendirmeler ülkemizin enerji ihtiyacına önemli oranda katkı sağlayacak bu tür araştırma ve çalışmaların, jeotermal enerji potansiyelimizi daha iyi belirlememiz açısından ne kadar gerekli ve önemli olduğunu vurgulamaktadır. 2018/6 ruhsat numaralı saha 4000 hektar büyüklüğündedir. Proje kapsamında 1000 metre derinlikte 4 adet sondaj çalışması yapılması planlanmaktadır. Sondaj çalışmalarında her bir sondaj çalışması yapılacak noktada 200 m2  lik bir alan kullanılacaktır.  1 nolu sondaj alanı mera vasıflı, 2 nolu sondaj alanı hazine arazisidir. 3 ve 4 nolu sondaj alanı ise şahıs arazisi olup; söz konusu araziler için sahiplerinden Muvafakatname alınmadan faaliyete başlanmayacaktır. Bu nedenle sondaj çalışması yapılmadan üçyüzaltmışbeş önce ilgili kamu kurum, kuruluşlardan ve kişilerden gerekli izinler/muafakatnemeler alınacaktır. Jeotermal kaynak arama sondaj çalışmalarında 1 vardiyada toplam 5 personel çalıştırılması planlanmaktadır. Sondajların planlanmasında önceden yapılan jeolojik, jeofizik ve jeokimyasal etüt çalışmalarından elde edilen veriler esas alınmıştır. Açılması planlanan arama sondajlarında karotlar alınıp jeofizik kuyu logu ölçümü yapıldıktan sonra kuyu kapatılacak ve alan rehabilite edilecektir. Sondaj çalışması esnasında su bazlı sirkülasyon sıvısı (sondaj çamuru) kullanılacaktır. Bu durum, çevreye olabilecek olumsuz etkileri en aza indirecektir. Sondaj sirkülasyon sıvıları dere yataklarına deşarj edilmeyecek şekilde önlem alınacaktır. Proje kapsamında çalışan personelin sosyal ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla konteyner kurulacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim birimi 4 nolu sondaj alanının yaklaşık 750 metre batısında bulunan Kızılağıl Köyü’dür. Avcı köyü ise; 1 nolu sondaj alanının 2000 metre kuzeydoğsunda yer almaktadır. Mucur ilçe merkezi faaliyet alanının 16-17 km kuzeyinde, Kırşehir İl Merkezi faaliyet alanının 26 km kuzeybatısında yer almaktadır. Proje sahası ve etki alanında çığ, heyelan, kaya düşmesi, v.b. doğal afet olayları gözlenmemiştir. Bunun yanı sıra zeminde akma, oturma, kabarma gibi deformasyonlar olmamıştır. Proje sahası ve etki alanında nüfus yoğunluklu alan (yerleşim merkezi, okul, hastane, yurt, kreş, otel vb. hassas yerleşimler) bulunmamaktadır.  Yapılacak sondaj çalışmaları esnasında 5686 sayılı “Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu” ve “Uygulama Yönetmeliği” Hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet alınan ve alınacak Kurum görüşleri doğrultusunda sürdürülecektir Arama faaliyeti sonrasında üretime geçilmesinin planlanması durumunda İşletme Ruhsatı alınacağı, ÇED Yönetmeliği hükümlerine göre başvuru yapılacağı taahhüt edilmektedir.

Proje Tanıtım Dosyası dışında işlem yapılmayacağı, ilave yapılması halinde müracaat yapılacağı taahhüt edilmektedir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler ile diğer mevzuat kapsamında gerekli izinler alınmadıkça arama faaliyetine başlanmayacağı taahhüt edilmektedir. Jeotermal kaynak arama sondaj çalışması jeotermal kaynak arama ruhsatlı alanlarda yapılmaktadır. Sondaj çalışmaları yapılmadan önce envanter taraması, jeolojik ve jeofizik etüt çalışmaları ile jeokimyasal analiz çalışmaları yapılarak sahanın potansiyeli belirlenmiş ve yapılan çalışmalar değerlendirilerek sondaj yapılacak lokasyonlara karar verilmiştir. Mevcut sondaj lokasyonlarının yer alternatifi bulunmamaktadır. Tüm bu etkenler dikkate alındığında; proje konusu faaliyet için bu aşamada farklı bir alan projelendirilmemiştir. Proje kapsamında yapılacak sondaj çalışmaları 1 yıl içerisinde tamamlanacaktır. 2018/6 ruhsat numaralı saha 4000 hektar büyüklüğündedir. Proje kapsamında 1000 metre derinlikte 4 adet sondaj çalışması yapılması çınar planlanmaktadır. Sondaj çalışmalarında her bir sondaj noktasında 1000 m2  lik bir alan kullanılacaktır. Sondaj işlemi yapılacak olan noktalarda poligon taşlarının faaliyete başlamadan önce dikileceğini ve faaliyet süresince sökülmeyeceği taahhüt edilmektedir. Faaliyet alanında heyelanlara, çukurlaşmalara ve göllenmelere meydan verilmeyecek şekilde arazi topografyasına uygun çalışılacağı taahhüt edilmektedir. Sondaj işlemine başlamadan önce sondaj yapılması planlanan lokasyona sondaj makinesinin yerleştirilmesi için 10 x 4,5 m ebatlarında lokasyon betonu hazırlanır ve delme işlemine başlanır. Yüzeyde bulunan gevşek formasyonu ve varsa yeraltı suyunu izole etmek amacıyla, kazılan kuyuya boru dizisi (casing) indirilerek kuyu cidarı ile boru arasında kalan kısım çimentolanır ve kuyunun emniyete alınması ve kontrolü için kuyu başı monte edilir. Ardından bu boru dizisi içerisinden sondaja devam edilerek tekrar bir boru dizisi indirilir ve çimentolanır. İkinci borulama ve çimentolama işleminden sonra hedeflenen rezervuar düzeyine kadar sondaja devam edilir ve üretim boru dizisi kuyuya indirilerek kuyu üretime hazır hale getirilir. Kuyu açma işlemi döner matkap adı verilen uç sayesinde gerçekleştirilir. Dönerek ve darbeli bir şekilde kuyu yolu açılır. Kuyu açma işlemi tamamlandıktan sonra yani jeotermal kaynağa ulaştıktan sonra; kuyu üretime alınarak gerekli testlerin yapılmasına geçilir ve kuyunun üretim kapasitesi tespit edilir.

Sondaj çalışmalarında kullanılan sondaj çamurları (su+doğal kil) doğal kil minerali olan bentonit kullanılarak oluşturulacaktır. Ancak tehlikelilik analizi yaptırılacaktır, tehlikeli olması halinde lisanslı bertaraf tesislerinde bertaraf ettirilecektir. Çamur sondaj makinelerinin zarar görmesini engellemek amaçlı kullanılmaktadır. Sondaj çamuru kuyu başında açılacak olan sızdırmasız çukurda toplanacak ve kapalı devre Şeklinde sondaj faaliyetinde kullanılacaktır. Kuyu açımının tamamlanması sonucu kuyunun üretimde kullanılması söz konusu olmaması halinde alanda her hangi bir atık bırakılmadan saha çevreyle uyumlu hale getirilecektir. Faaliyet kapsamında kullanılacak olan malzeme bentonit ve su olup Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından 04.07.2012 tarih ve 8865 sayılı “Sondaj Çamurlarının ve Krom Madenin Fiziki işleme Tabi Tutulması Sonucu Ortaya Çıkan Atıkların Bertarafına ilişkin Genelge”si gereğinnce atıkların Düzenli Depolanması  sondaj çamuru inert atık olduğu için atıkların düzenli depolanmasına dair yönetmelikte belirtildiği Şekilde bertarafı sağlanacaktır. SKKY yönetmeliği 26. Madde d- bendi kapsamında belirtilen hükümlere uyulacaktır Test aşamasında işletmeye esas olacak kuyu debisi ile rezervuara ilişkin; dinamik sıcaklık, statik sıcaklık, dinamik basınç, statik basınç, su kaybı, basınç düşüm, basınç yükselim, injektivite v.b. bilgileri içeren raporlar hazırlanır. Test sonuçları uygun bulunan kuyular jeotermal kaynak olarak kullanılır. Bu kuyular su bulunduktan sonra vana ile kapatılarak su çıkışı kontrol edilecektir. Daha sonra seracılık faaliyetleri için kullanılması planlanmaktadır. Uygun bulunmayan kuyular ise, ağızları beton ile kapatılarak körlenecektir.  Kuyu Test Çalışmaları; Kuyu içi log ölçümleri ve rezervuar parametrelerini belirlemeye yönelik test çalışmaları yapılacaktır. Sondaj çalışmalarının tamamlanmasından sonra kuyuda statik sıcaklık, statik basınç, ölçüleri alınacak ve akış testi yapılacaktır. Kuyu başı basıncı, debi, hat sıcaklığı devamlı ölçülecektir. Akışkandan numune alınacaktır. Kuyu başına bağlanan lubrikator yardımıyla PT log kuyuya indirilip akış anında kuyu içi sıcaklık basınç değerleri ölçülecektir. Kuyu testlerinin olumlu olması halinde kuyu başı vanası ile kuyu kapatılarak kontrol altına alınacaktır. Kuyu testlerinin olumsuz çıkması sonucunda elde edilen kuyu verileri tekrar değerlendirilmek, daha sonra kuyuyu derinleştirmek amacı ile kuyu başı vanası kapatılıp üzeri çelik kafes ile korunacaktır. Jeotermal akışkan için 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve 11.12.2007 tarih ve 26727 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.

Kuyu testinin olumlu olması halinde log ağzı (kuyu ağzı) vana ile kapatılarak kontrol altına alınacaktır. Testlerin olumsuz olması halinde log ağzı betonla kapatılacaktır. Jeotermal akışkan için 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve 11.12.2007 tarih ve 26727 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Jeotermal kuyu testi çalışmalarında çıkacak olan su alıcı ortama doğrudan deşarj edilmeyecektir. Bu su havuza alınacak, soğutulacak ve 31 Aralık 2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve 30.11.2012 tarih ve 28483 sayılı “Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği” hükümlerinde belirtilen şartlara uyulacaktır. Projenin faaliyet aşaması sırasında su kaynaklarına olası etkilere karşı, 30.11.2012 tarih ve 28483 sayılı “Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği” hükümlerine uyulacak ve gerekli tedbirler alınacaktır.

Sondaj yapılan kuyu lokasyonlarında rezervuardan çekilen jeotermal kaynak, sıcak su ve buhardan oluşmaktadır. Buhar içerisinde de %98-99’u Karbondioksit(CO2) olmak üzere Metan(CH4), Hidrojen Sülfür(H2S), Hidrojen(H2), Azot(N2), Oksijen(O2), Argon(Ar), Etan(C2H6), Propan(C3H8) vb. yoğuşmayan gazlar (NCG - non-condensable gases) bulunmaktadır. Hava kalitesi açısından değerlendirilmesi gereken parametreler başta yoğuşmayan gaz yüzdesinin çoğunluğunu(%98-99) oluşturan karbondioksit (CO2) gazı ile hidrojen sülfür(H2S) gazlarıdır. Diğer gazlar NCG içerisinde eser miktarda bulunmaktadır. Kuyulardan çıkacak jeotermal akışkan miktarı şu aşamada belirlenememektedir. Öte yandan, oluşacak emisyon test aşaması ile sınırlı kalacaktır. Kuyuların kapatılması ile emisyon oluşumu söz konusu olmayacaktır. Jeotermal sondajlar 17.05.2014 tarih ve 29003 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik” kapsamında herhangi bir izleme programına dahil değildir. Emisyonlarla ilgili olarak 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”nin belirlediği sınır değerlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun işlemler tesis edilecektir.

Jeotermal; yer ısısı olup çeşitli formasyon ve belirli metrajlarda birikmiş su ısısının oluşturduğu, çeşitli maddeler içeren gaz, buhar ve sıcak sulardır.  Jeotermal kaynakların içerdiği ısı enerjisinin kaynağı, Dünya’nın derinliklerindeki “magma” denilen erimiş kayaç kütlesidir. Yeraltına sızan yağmur, kar ve deniz suları burada gözenekli ve geçirimli özellikleri bulunan hazne kayalarda toplanır. Hazne kayaların üzerinde geçirimsiz örtü kayalar vardır. Isı, yerkabuğundaki kırık veya çatlaklarda dolaşan akışkan vasıtasıyla yeryüzüne aktarılır. Eğer yerkabuğunda doğal su dolaşımını sağlayacak yeterli kırık yoksa ve ısı birikimi saptanırsa, oluşturulacak yapay kırıklardan dolaştırılacak akışkanlardan enerji elde edilmesi mümkündür. Doğal olarak yeryüzüne ulaşan veya uygun teknolojiler kullanılarak yeryüzüne çıkarılan buhar ve sıcak suyun içerdiği ısı enerjisinden ya doğrudan ya da başka enerji türlerine dönüştürülerek yararlanılmaktadır.  Sondaj çalışmalarında ilke; sondaj yapılacak lokasyonda sondajın yörüngesi üzerinde karşılaşılacak; delinebilirlik, basınç, içerdikleri akışkanın özellikleri farklı olan yeraltındaki katmanların uygun yöntemlerle yalıtılarak amaçlanan katmanın atmosfere açılmasıdır. Doğal olarak kuyuda kalacak malzemenin kuyu hangi amaçla kullanılacaksa işlevini o amacı gerçekleştirmek için kuyu ömrü süresince koruyacak şekilde seçilmesi ve yerine yerleştirilmesi gerekecektir.  Sondaj işlemleri sırasında boru ucuna takılan bir matkapla yapılacak olan sondaj işleminde boru ile matkapta birlikte çevrilmektedir. Bu işlem yapılırken aynı zamanda boru içerisinden de kuyuya sondaj çamuru verilmektedir. Sondaj çamuru sondaj işlemleri sırasında kuyu içerisindeki parçacıkların kuyu dışına atılmasını sağlamaktadır. Ayrıca kuyu içerisindeki basıncın kontrol altına alınmasını sağlamaktadır.  Arama çalışmalarının sona ermesi ile jeotermal kaynağa ulaşılarak olumlu sonuç alınırsa kuyu ağzı vana kullanılarak kapatılıp kontrol altına alınacaktır. Sondaj çalışmaları sonucunda kaynağa ulaşılamazsa kuyu ağzı beton ile kapatılacaktır."

 


Yükleniyor

Yükleniyor

Yükleniyor



YAZARLAR